Banu Karaca

Ole Reitov

Sara Whyatt

12 Nisan Pazartesi 21:00-23:00

Sanatsal İfade Özgürlüğü: Madendeki Kanaryaya Ne Oldu?

Banu Karaca - Ole Reitov - Sara Whyatt

Çağdaş Sanat Konuşmaları

Sanatçıların ve sanatsal üretimin sadece Türkiye’de değil küresel olarak da tehdit altında olduğunu, sanatsal ve kültürel ifade özgürlüğünün giderek daha fazla çiğnendiğini gözlemlediğimiz bir yıl geçirdik. Hatta sanatın, sanatçıların, kültür profesyonellerinin pandemi başta olmak üzere farklı toplumsal krizlerde ilk gözden çıkarılan aktörlerden olduğunu deneyimledik.

Sanatçıları, rahatsız edici hakikatleri ima eden, söylenemeyenleri söyleyen, görünemeyenleri görünür kılan aktörler olarak düşündüğümüzde hem Türkiye’de hem de küresel ölçekte yaşanan siyasi gelişmelerden etkilenen aktörlerin başında gelmeleri şaşırtıcı olmasa gerek.

Eskiden kömür madenlerine inilmeden önce madene kafeste bir kanarya indirilirmiş. Kanaryanın ölmesi durumunda madenin tehlikeli olduğu anlaşılırmış. Yani kanarya hem ilk gözden çıkarılan olurmuş hem de gelmekte olan bir felaketin habercisi.

Sanatçıların ve işlerinin sansürlenmesini, yasaklanmasını ve cezalandırılmasını da hem ifade özgürlüğünün hem de genel anlamıyla özgürlüğün nasıl bir tehlike altında olduğuna dair bir gösterge ve gelmekte/yaşanmakta olan felaketin bir habercisi olarak görebilir miyiz? Sanatsal ifade özgürlüğünün son yıllarda Türkiye’de ve küresel ölçekte daha fazla ihlal ediliyor olmasının sebepleri ve sonuçları ne olabilir? Var olan yasalar ve uluslararası mekanizmalar sanatsal ifade özgürlüğünün korunmasını sağlayabiliyor mu?

Susma Platformu'nun düzenlediği bu panele Kıraathane programında yer vermekten büyük mutluluk duyuyoruz. Panelde amaç, hem sanatsal ifade özgürlüğüne dair temel bilgilerimizi – hangi hak ve özgürlükleri kapsıyor; hangi yollarla ve aktörlerce engelleniyor; ilgili ulusal ve uluslararası yasa ve mekanizmalar neler – tazelemek hem de yukarıda sıralanan sorulara cevaplar aramak.

Banu Karaca: Siyasal antropoloji ile eleştirel teori, sanat ve estetik, milliyetçilik ve kültür politikaları, müze ve feminist hafıza araştırmalarının kesiştiği alanlar üzerine çalışıyor. Yayınları sanatta ifade özgürlüğünü, savaş ve siyasi şiddetin cinsiyetlendirilmiş hafızasının görselleştirilmesini, görsel okuryazarlığı ve sanat eserlerinin iadesini sorguluyor. Women Mobilizing Memory kitabının (Columbia University Press, 2019) editörlerinden ve The National; Frame: Art and State Violence in Turkey and Germany (Fordham University Press, 2021) kitabının yazarı. Türkiye'de sanatta sansürü belgeleyen bir araştırma platformu olan Siyah Bant'ın kurucu ortağı. 2014 ve 2019'da Evrensel Periyodik İnceleme’nin Türkiye raporlarına katkıda bulundu. Halen the Forum Transregionale Studien Berlin'de EUME Fellow’u. Karaca, yağmalanmış ve el konulmuş sanat eserlerinin Türkiye'de ve Avrupa’daki sanat üzerine hukuki ve bilimsel bilgi üretimini nasıl şekillendirdiğini araştırmaya devam ediyor.

Ole Reitov: Bir küresel insan hakları savunucusu, konuşmacı, moderatör, gazeteci ve bağımsız danışman. 1999'da Freemuse'u kurdu ve 2013-2017 yılları arasında Freemuse Direktörü olarak görev yaptı. Bu dönemde BM İnsan Hakları Konseyi'nin Freemuse temsilcisiydi. 2005 UNESCO Sözleşmesi uzman havuzunun sanat özgürlüğü üzerine çalışan üyelerinden biri. Daha önceki yıllarda, özellikle müzik ve kültür politikalarına odaklanarak kültür alanında gazetecilik yaptı ve Danimarka Ulusal Radyo ve Televizyon’u (DR) için neredeyse 50 ülkede, otuz yıl boyunca çalıştı. 2006'da İstanbul’da "Müzik susturulmayacak" temasıyla Dünya Müzikte Sansür Konferansı’nı düzenledi ve Türkiye'deki çeşitli sansür vakalarını yakından takip etti.

Sara Whyatt: Yirmi yıl boyunca PEN International'ın ifade özgürlüğü programının yöneticisi olarak çalıştı, öncesinde de Uluslararası Af Örgütü'nün Asya Araştırma Departmanında sanatsal ifade özgürlüğü ve insan hakları konusunda kampanya ve araştırmalar yürüttü. PEN'de risk altındaki yazarlar için kampanyalar hazırladı, bunun yanı sıra terörle mücadele yasaları, hakaret yasaları, devlet dışı aktörlerin müdahaleleri gibi ifade özgürlüğünü etkileyen diğer konular üzerine çalıştı. 2013 yılında serbest danışmanlığa başladı ve UNESCO, Freemuse, Culture Action Europe, PEN International ve International Freedom of Expression Exchange ile çeşitli projelerde çalıştı. 2019'da UNESCO’nun Kültürel İfadelerin Çeşitliliğinin Korunması ve Geliştirilmesine İlişkin 2005 Sözleşmesi ile ilgili danışmanlık yapması için UNESCO’nun uzman havuzuna seçildi. Ayrıca 2019'da Columbia Üniversitesi’nin Küresel İfade Özgürlüğü projesinin uzman ekibine katıldı.

Etkinlik dili İngilizcedir. Simultane çeviri yapılacaktır.

 

 

Çevrimiçi. Zoom linki ve Webinar ID ile katılıma açık.


Öğrenci
Mezun
Evet
Hayır